گفت و گو با یک جامعه شناس و روان شناس

مثبت نگری نوعی خیرعمومی است که پیامد و حاصل آن را باید در تشریک مساعی، طراوت اجتماعی، وفاق اجتماعی، عواطف مثبت، زندگی انجمنی و مشارکت اجتماعی جست وجو کرد. مثبت نگری نوعی سرمایه عاطفی است که هزینه های کنترل و نظارت رسمی را کاهش می دهد و افراد را متقاعد به رفتار مطابق با هنجارهای اجتماعی پذیرفته شده می نماید. سرمایه ای که به واسطه استفاده از آن زایش تازه ای پیدا می کند، زیرا وقتی افراد از عواطف مثبتی که دیگران ابراز می دارند استفاده می کنند به نوعی عواطف مثبت تازه ای را تولید می کند، زیرا فرایند دوستی، تشریک مساعی، امید، اعتماد و اطمینان فرایندهایی هستند که هرچه  ازآن ها بیشتر استفاده شود، آنها از قوام و پایداری بیشتری برخوردار می شوند، در نتیجه انگیزش عاطفی مثبت غالب مثبت نگری احترام به تعهدات و انرژی انجام کارها را افزایش می دهد به گونه ای که انرژی عاطفی مثبت تعهد به انجام وظایف را در مقیاس های فردی و سازمانی در دوره های مختلف خصوصی (خانواده) و عمومی (محیط کار) را تقویت می نماید.
* آقای دکتر تبریزی مثبت نگری از منظر روان شناسی چه پاسخی دارد؟
- مثبت اندیشی و مثبت نگری یعنی دیدن چیزهای خوب در این دنیا، ممکن است دو زندانی از پنجره زندان بیرون را تماشا کنند. یکی سوسوی ستاره ها را در آبی آسمان ببیند و احساس دوست داشتن پیدا کند و زندانی دیگر زباله ها را تماشا کند و احساس منفی را تجربه کند. آدم ها اصولاً مثبت نگر هستند اما اطرافیان با رفتارها و گفتارهایشان آنها را به سوی منفی نگری و منفی اندیشی سوق می دهند.
* مثبت نگری بر روند زندگی عادی افراد چه تأثیری می گذارد؟
- دکترغفاری: مهم ترین تأثیر مثبت نگری بر زندگی عادی یا روزمره این است که در صورت وجود مثبت نگری زندگی روزمره معطوف به آینده خواهد بود و افراد جامعه از گذشته نگری منفی و داشتن کنش های آنی و لحظه ای رهایی پیدا خواهند کرد. آنها پذیرای برنامه و داشتن کنش های عقلانی معطوف به هدف خواهند شد. کنش هایی که آنها را وادار به تلاش و کوشش مضاعف و نیل به اهداف متعالی تر می نماید به گونه ای که نوعی آینده گرایی و آینده شناسی را در افراد جامعه تقویت می نماید که خود می تواند پیامدهای مثبت متعددی را به دنبال داشته باشد.
* در این میان فرهنگ و جامعه چه نقشی دارند؟
- دکتر غفاری: هر چند که مثبت نگری در نگاه نخست و در نقطه آغازین آن از خود فرد شروع می شود و تجلی آن را در فرد می بینیم اما حاصل آن در تجربه جمعی فرد که در فرایند تعامل اجتماعی شکل می گیرد، دیده می شود، تجربه ای که نمونه فرافردی آن را در جامعه و فرهنگ حاکم بر آن می بینیم. جوامع منعطف، بالنده و پویا در قیاس با جوامع سخت و ایستا و بسته از آمادگی بیشتری برای مثبت نگری برخوردار هستند زیرا جوامع و فرهنگ های بسته بیشتر خصلت جرم گرایانه دارند که بیشتر آن مولد نوعی بدبینی هستند.
برعکس جوامع و فرهنگ های باز مولد نوعی خوش بینی از حال اجتماعی و بیشتر متمایل به عام گرایی هستند که مقدم بر مثبت نگری در افراد هست.
* دکتر تبریزی به نظر شما فرهنگ چه تأثیری در مثبت نگری دارد؟
- من معتقد هستم که فرهنگ مصاحبه تأثیر بسزایی در مثبت نگری یا برعکس آن در منفی نگری دارد .در جامعه ای که بدی و زشتی و ظلم و شرارت وجود دارد این امر باعث می شود تا افراد هر روز با آن بدی ها روبرو شوند و کم کم عادت کنند تا فقط زشتی ها را تداعی نمایند.
اگر منفی نگری در جامعه ای شایع شود کودکان و نوجوانان آن جامعه با مشاهده منفی گرایی ها تحت تأثیر قرار می گیرند و همان طور که تئوری یادگیری مشاهده ای بیان می کند این نگرش و رفتار را یاد می گیرند و بروز می دهند.
* دکتر غفاری مثبت نگری و واکنش های مردم در برابر آن ناشی از چیست؟
- مثبت نگری هم ناشی از امید اجتماعی است و هم مولد امید اجتماعی است و علاوه بر این امید و نوع نگاه به مسائل و واقعیت های اجتماعی هم متأثر از نظام انتظارات کنشگران اجتماعی است و این نظام انتظارات نسبت انتظار جامعه را به مسائل مختلف اجتماعی مشخص می نماید.
* به نظر شما چگونه می توان جایگاه مثبت نگری را در میان مردم افزایش داد؟
- دکترغفاری: تقویت ارزش های اخلاقی مثبت در جامعه مدیون کار و تلاش، صداقت، تعاون و همکاری و احترام به یکدیگر و تقویت عزت نفس در سطح فردی و در سطح ملی و تقویت عملکرد، کارایی سازمانی و حوزه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی می تواند مثبت نگری را در بین افراد جامعه تقویت نمایند علاوه بر این تقویت غرور ملی می تواند زمینه را برای مثبت نگری فراهم نماید و ازموانعی که باعث پیشرفت مثبت نگری می گردد  می توان عدم احساس موفقیت و کارا بودن و نرسیدن به آرزوها و آرمان ها و ناامیدی را نام برد.
* مثبت نگری در خانواده شکل می گیرد یا جامعه؟
- دکتر تبریزی: بنظر من خانواده اولین کانونی است که کودکان از آن همه چیز را یعنی مذهب، اخلاق، روش های ارتباط و نگرش ها را یاد می گیرند .چون تعامل کودک با خانواده بیشتر از تعامل با هر سیستم اجتماعی دیگری است و هزاران ساعت را در فضای تعاملات خانواده مِی گذرانند. بنابراین مثبت اندیشی نیز از خانواده آموخته می شود. البته خود خانواده نیز یک سیستم باز است و از جامعه تأثیر می گیرد یعنی از سایر سیستم های تعاملی مثل مدرسه، تلویزیون، سیستم حکومتی و امثال آن. بهتر است بگوییم مثبت اندیشی مثل هر پدیده دیگر حاصل تعاملات سیستم اندر سیستم اندر ... می باشد.
* دکتر غفاری به نظر شما نقش خانواده در مرکزیت است یا جامعه؟ آیا ریشه مثبت نگری را در فرهنگ هم می توان یافت؟
- مثبت نگری حاصل عملکرد بخش های مختلف جامعه است. بدبینی است که اگر فرد احساس نماید که از خانواده مناسب و سالمی برخوردار است در سازمانی کارا فعالیت می کند و در کشوری موفق و فعال در صحنه های مختلف بین المللی زندگی می کند احساس خوش بینی و مثبت نگری بیشتری خواهد داشت.
پس بی شک ریشه مثبت نگری از منظر جامعه شناسی در جامعه و فرهنگ نهفته شده است زیرا افراد در جامعه و فرهنگی که مردم در آن هستند تعریف می شوند و هویت آنها هویت اجتماعی و فرهنگی است.
* به نظر شما چه گروهی از جامعه در رسیدن به دید مثبت قوی تر هستند؟
- دکتر غفاری: در جامعه هر فرد یا گروهی که احساس نماید بیشتر به کمال مطلوب های خود رسیده است و توانسته به توقعات و انتظارات خود پاسخ درخور توجهی بدهد احساس رضایت بیشتری نموده و در نتیجه از مثبت نگری بیشتری برخوردار خواهد بود.
مثبت نگری حاصل دانش و عملگرا و مؤثر و تأثیرگذار است هر چه فرد احساس نماید که بر روند و فرایندهای محیط خود اثرگذاری بیشتری دارد احساس موفقیت و مثبت نگری بیشتری خواهد داشت.
* دکتر تبریزی شما چه گروهی از جامعه را در رسیدن به دید مثبت قو ی تر می دانید؟
- گروهی که از جامعه به «آگاهی» می رسند بی شک به نگرش مثبت گرایش بیشتری پیدا می کنند زیرا بیشتر آدم ها توسط باورهای غلط و القائات اطرافیان از خودشان دزدیده شده اند و آگاهی آنها را از دست دزدها رها می کند و به خودشان باز می گرداند. همچنین کسانی که از عزت نفس بیشتری برخوردارند مثبت اندیش می شوند. منظور از عزت نفس باور کردن خودشان و احترام به خودشان است.
متن زیر بیانی از خانم ویرجینیا ستیر درمانگر انسان دوست است و می تواند بیانگر عزت نفس آدمی باشد. چه خوب است هر کس به عنوان اعلامیه جهانی حقوق من آن را در اتاقش نصب کند و هر چند یک بار آن را بخواند.
ایجاد رابطه دو انسان را در یک زمان به دو شکل درگیر می کند. هر انسانی در ارتباط با خودش و هر کدام در ارتباط با دیگری، حال به یک تصویر آشنا نگاه کنید. عزت نفس مرکز هستی تمام انسان هاست و برای یک زندگی آزاد امری حیاتی است ما برای بالا بردن عزت نفس و ایجاد یک رابطه خوب با دیگران نیاز به روش های خاص خود داریم و من در مورد این که چه طور می توانیم آن را به دست بیاوریم نظر خود را تا جای ممکن در این شعر آورده ام:
این من هستم
در تمام این جهان
هیچ کس شبیه من نیست
از بعضی جهات
شاید بعضی،
ولی هیچ کس شبیه من نیست
هر چه از من سر زند از من است
چرا که با ضمیر خود آن را گزیده ام
من مالک هر آن چه هستم
که در وجودم می گذرد
تن من و هر آن چه در آن می گذرد
روح من با فکرها و ایده هایی که در آن جاری است
چشم هایم، با همه تصاویر و هر آن چه که دیده
و احساس من، هر آن چه که هست
خشم، لذت، ناکامی، عشق، نومیدی و هیجان
دهانم
کلماتم که ممکن است، متین، شیرین، خشن
درست یا نادرست باشد
صدایم ملایم یا بلند
واکنش هایم، خواه در برابر خود یا دیگران
من مالک رویاها، امیدها و ترس هایم هستم
من مالک پیروزی ها، موفقیت ها، همه شکست ها و اشتباهاتم هستم
بنابراین قادرم به آگاهی صمیمانه تری نسبت به خود دست یابم
با این تفکر، قادرم خود را دوست بدارم و با تمام وجود خود
نزدیک باشم.
می توانم به تمام جنبه های خود چنان واقعیت بخشم که
هر یک به بهترین نحو عمل کند
می دانم جنبه هایی از من گیجم می کند و جنبه های دیگر را نمی شناسم
اما تا وقتی با خود صمیمی هستم و خود را دوست دارم، می توانم امیدوار باشم که راه حل هایم را برای این معماها و روش هایی برای شناخت بیشتر خود بیابم.
آن چه را که می بینم، می شنوم و حس می کنم در یک لحظه مشخص از زمان از من است و نشان می دهد که در همان لحظه از زمان کجا هستم
وقتی به عقب برمی گردم که چه دیده و شنیده و حس کرده ام بعضی هایش با وجودم نمی خوانند  
آن چه را مناسب نیست از بین می برم و آن چه را خوب است و زیبا نگه می دارم.
من می بینم ، می شنوم، احساس می کنم، فکر می کنم می گویم و انجام می دهم.

منبع:vnews.ir 

/ 0 نظر / 8 بازدید